Przebarwienia pod kontrolą – połączenie zabiegów i pielęgnacji domowej dla trwałych efektów.

Przebarwienia to jeden z najczęstszych problemów, z jakim spotykamy się w gabinecie kosmetologicznym. Wiele kobiet, zwłaszcza po okresie letnim, zauważa u siebie nierównomierny koloryt  oraz ciemniejsze plamy na skórze. Przebarwienia to zaburzenia barwnikowe spowodowane nadmiernym nagromadzeniem się melaniny – naturalnego barwnika występującego w skórze. Możemy je podzielić w zależności od lokalizacji: naskórkowe, skórne i mieszane lub od czynnika, który je wywołał: hormonalne, posłoneczne, pozapalne, pourazowe lub genetyczne. 

Jak powstają przebarwienia ? 

Melanina produkowana jest w melanocytach- komórkach skóry znajdujących się w warstwie podstawnej naskórka. Melanocyty wytwarzają melaninę w małych ziarenkach zwanych melanosomami i transportują ją do sąsiednich komórek naskórka – keranocytów. Ilość i rozmieszczenie melaniny w keranocytach decyduje o barwie skóry. Melanocyty pobudzane są przez różne czynniki, które aktywują enzym – tyrozynazę, który pełni kluczową rolę w produkcji melaniny. To właśnie aktywność tyrozynazy decyduje czy melanocyty zaczną produkować więcej barwnika, a tym samym czy powstaną przebarwienia.

Do najważniejszych czynników pobudzających produkcję melaniny należą:  

• promieniowanie UV będące częścią promieniowania słonecznego. Stymuluje melanocyty do obrony skóry przed słońcem. Efektem jest opalenizna, ale często również nierównomierne nagromadzenie się melaniny w naskórku. 
• hormony – estrogeny i progesteron mogą zwiększać aktywność tyrozynazy. Przebarwienia najczęściej pojawiają się w okresie ciąży, menopauzy czy przy zaburzeniach pracy tarczycy.  
• stan zapalny lub uraz skóry – po zadrapaniu, trądziku czy zadrapaniu powstaje przebarwienie pozapalne. 
• niektóre leki, zioła i kosmetyki mogę powodować zwiększoną nadwrażliwość skóry na światło.

Co więcej, zmiany barwnikowe w 90% dotyczą kobiet i najczęściej mają podłoże hormonalne.

Nowoczesne zabiegi dostępne w gabinecie kosmetologicznym. 

Istnieją różne metody terapii przebarwień w gabinecie kosmetologicznym, wśród nich możemy wyróżnić: zabiegi laserowe, mezoterapię igłową oraz mikroigłową, peelingi chemiczne oraz procedury z użyciem światła szerokopasmowego i światła IPL. 

Wybór metody zależy głównie od miejsca, rozległości oraz typu hiperpigmentacji. Istotny jest również stan i kondycja skóry oraz choroby współistniejące czy przyjmowane leki.

Światło szerokopasmowe

Za bardzo skuteczną metodę w terapii przebarwień uznawane jest zastosowanie światła szerokopasmowego. Jest to obecnie jedna z najczęściej wykorzystywanych metod w kosmetologii. Światło działa na zasadzie selektywnej fototermolizy, czyli kontrolowanego uszkodzenia melaniny w miejscach, gdzie jest ona nagromadzona. Urządzenie emituje długość fali w zakresie 420 do 1400nm, dzięki temu zabieg  działa na różnych głębokościach skóry. Cząsteczki melaniny w przebarwieniach znacznie mocniej absorbują energię niż otaczająca zdrowa skóra. Energia cieplna niszczy melanosomy  i komórki z nadmiarem pigmentu. Melanina zostaje rozbita na mniejsze fragmenty, które następnie usuwane są przez układ limfatyczny lub złuszczane z powierzchni skóry. Bezpośrednio po zabiegu przebarwienia ciemnieją, a następnie następuje proces złuszczenia, który może trwać do 2 tygodni po zabiegu. Zabieg jest niezwykle skuteczny w terapii różnego typu przebarwień, w tym melasmy. 

Lasery nieablacyjne

W zabiegach laserowych bardzo często wykorzystywane są również lasery nieablacyjne typu Q-switched Nd:YAG o długości fali 1064nm. Długość ta jest absorbowana przez melaninę. Laser generuje bardzo krótkie impulsy o wysokim natężeniu, co prowadzi do efektu fotomechanicznego lub fotoakustycznego – wibracji pigmentu. To rozbija większe cząsteczki pigmentu na mniejsze, które organizm może później usunąć poprzez układ immunologiczny. Ponadto urządzenie działa frakcjonalnie – tworząc mikrouszkodzenia w skórze właściwej, przy czym naskórek w dużej mierze zostaje nienaruszony, co przyspiesza regenerację.

Mezoterapia igłowa i imikroigłowa

Podczas zabiegów mezoterapii zarówno igłowej jak i mikroigłowej procedury zabiegowe oparte są na dostarczeniu składników rozjaśniających w głębsze warstwy skóry za pomocą nakłuć. W przypadku mezoterapii mikroigłowej stosuje się urządzenie typu pen. Polega ona na kontrolowanym mikronakłuwaniu skóry, dzięki temu substancje aktywne penetrują ją głębiej. W trakcie zabiegu dochodzi również do mechanicznej stymulacji skóry – powstaje nowy kolagen i elastyna. Do najczęściej stosowanych substancji w zabiegach mezoterapii mikroigłowej należą: kwas traneksamowy, witamina C, peptydy, niacynamid. W przypadku mezoterapii igłowej podaje się substancje aktywne do skóry właściwej lub połączenia skórno-naskórkowego za pomocą cienkich igieł. Wstrzyknięte substancje (np. glutation, kwas bursztynowy, arbutyna, witamina C) bezpośrednio hamują proces melanogenezy poprzez zmniejszenie aktywności tyrozynazy i zmniejszenie syntezy melaniny. 

Peelingi chemiczne

Wśród zabiegów w gabinecie kosmetologicznym można wyróżnić też procedury z użyciem peelingów chemicznych. W trakcie terapii stosuje się różne rodzaje kwasów (mi.in. mlekowy, migdałowy, felurowy, traneksamowy, kojowy, azelainowy, salicylowy) w różnych stężeniach. Kwasy nałożone na skórę powodują kontrolowaną keratolizę i złuszczanie warstwy rogowej. Dochodzi do usunięcia nagromadzonego pigmentu oraz stymulacji odnowy naskórka. 

Warto jednak pamiętać, że największą skuteczność w redukcji przebarwień wykazują terapie łączone. Oddziałują one na różne etapy melanogenezy i warstwy skóry jednocześnie. Powstawanie przebarwień to złożony proces, który obejmuje nadmierną produkcje melaniny, nieprawidłowy transport oraz stan zapalny. Połączenie kilku metod umożliwia więc wielopoziomowe działanie, wzajemnie wzmocnienie efektów oraz redukcje ryzyka nawrotów. 

Pielęgnacja domowa kluczem do profilaktyki.  

Kluczowym czynnikiem chroniącym skórę przed powstawaniem przebarwień jest ochrona przed promieniowaniem UV. Obejmuje ona stosowanie kremów z filtrami SPF 50 i SPF30, unikanie słońca między godzinami 10 a 15, kiedy jest ono najbardziej intensywne. W upalne dni warto również zadbać o nieprzegrzewanie skóry – tutaj będą przydatne wody termalne lub mgiełki chłodzące, które pomagają utrzymywać prawidłową termikę skóry. Ciepło również może zwiększać aktywność tyrozynazy, dlatego mimo stosowania kremów ochronnych przebarwienia mają tendencje do nawracania w okresie letnim. 

Substancje wykorzystywane w terapiach przebarwień

W terapii przebarwień głównym celem jest zmniejszenie aktywności tyrozynazy. Istnieje szereg substancji mające udokumentowane działanie. Do najbardziej skutecznych należą: kwas kojowy, kwas azelainowy, arbutyna, witamina C, niacynamid, kwas traneksamowy, retinol. 

W ostatnich latach coraz większą popularność zyskują retinoidy. Redukują one przebarwienia poprzez poprawę rozkładu melaniny oraz przyspieszenie złuszczania i odnowy naskórka. Wprowadzenie retinolu do pielęgnacji warto skonsultować ze specjalistą, który dobierze odpowiednią formę, stężenie retinolu w kosmetyku oraz dobierze odpowiedni schemat aplikacji.

Jednym z bardzo dobrze tolerowanych składników jest Niacynamid. Hamuje on transfer melanosomów do keratynocytów, działa przeciwzapalnie i wzmacnia barierę skórną.

Omawiając składniki aktywne w kosmetykach, nie można pominąć witaminy C – jednego z najbardziej popularnych składników stosowanych w kosmetologii. Działa ona silnie antyoksydacyjne, hamuje aktywność tyrozynazy oraz rozjaśnia przebarwienia. 

Podsumowanie

Skuteczne leczenie przebarwień wymaga holistycznego podejścia: diagnostyki, określenia fototypu skóry, zabiegów gabinetowych oraz stosowania odpowiedniej pielęgnacji domowej. Terapia powinna być spersonalizowana i prowadzona przez doświadczonego zabiegowca z jasno określonym planem, serią zabiegów i strategią długoterminowej pielęgnacji domowej zapobiegającej nawrotom.